Cyngor Celfyddydau Cymru | Arweiniad i ddechrau gyrfa yn y Celfyddydau

Arweiniad i ddechrau gyrfa yn y Celfyddydau

Cyngor i Unigolion Creadigol Proffesiynol.

Lawrlwythwch y dudalen hon fel dogfen: Arweiniad i ddechrau gyrfa: Taflen Wybodaeth


Ymchwiliwch

Chwiliwch am theatrau, orielau/asiantaethau/sefydliadau sy'n gydnaws â'ch math chi o ymarfer. Ymchwiliwch yr hyn y maent yn ei wneud.

Cyflwynwch ein hunan, dewch i’w hadnabod a cheisiwch greu perthynas. Does dim dull cywir i wneud hyn, fodd bynnag mae’n syniad da cadw’r negeseuon e-bost yn fyr ac yn fachog.

Gall negeseuon e-bost sy’n drymlwythog ag enghreifftiau o’ch gwaith fod yn annifyr ac yn dreth ar amser y darllenydd. Byddwch yn siŵr o gynnwys:

  • Eich CV artistig
  • Datganiad artist yn esbonio eich gwaith
  • Dolen i’ch gwefan
  • Ambell enghraifft o’ch gwaith

Ni ddylid gyrru e-bost cyffredinol at bawb ar eich rhestr; sicrhewch eich bod yn teilwra neges i bob derbynnydd.

Mae cael eich gwrthod yn gallu bod yn ddigalon ac ni fyddwch yn derbyn ateb bob tro. Amynedd piau hi. Os cewch ymateb negyddol, symudwch ymlaen at yr un nesaf. Nid pawb fydd yn meddwl fod eich gwaith yn addas i’w rhaglen nhw.


Dod yn hunangyflogedig

Er mwyn bod yn artist hunangyflogedig mae angen i chi ddatblygu ystod o sgiliau busnes. Mae rhain yn cynnwys:

  • marchnata eich hunain a’ch gwaith
  • gweinyddiaeth
  • datblygu presenoldeb ar-lein
  • rheolaeth ariannol a chyllidebu
  • cynllunio busnes

Os ydych yn ennill incwm o’ch hymarfer mae’n rhaid i chi gofrestru fel person hunangyflogedig. Mae’n swnio’n anodd iawn, ond mae’n haws na’r disgwyl.

Ceir gwybodaeth a chyngor helaeth ar wefan Cyllid a Thollau ei Mawrhydi. Gwnewch yn siŵr eich bod yn ffeilio’r holl waith papur/derbynebau yn rheolaidd.


Ymunwch â rhwydweithiau

Ceisiwch gael eich cynnwys ar restrau gwahodd digwyddiadau, cynadleddau ac agoriadau. Tanysgrifiwch i gylchlythyrau gan sefydliadau y mae gennych ddiddordeb clywed ganddynt. Dylech hefyd eu dilyn ar y cyfryngau cymdeithasol. Bydd hyn yn ei gwneud yn haws i chi gael yr wybodaeth ddiweddaraf am unrhyw newyddion a chyfleoedd i gyfarfod â chymheiriaid tebyg i chi a chreu cysylltiadau gyda grwpiau a lleoliadau a arweinir gan artistiaid sy’n dangos y gwaith sy’n eich hysbrydoli.

Mae angen meithrin perthnasau, felly cyfathrebwch yn brydlon trwy gyfrwng e-bost gyda’r bobl yr ydych yn cyfarfod â hwy er mwyn ceisio datblygu trafodaeth.


Dogfennwch eich gwaith

Ewch i’r arfer o ddogfennu’ch gwaith a’r broses. Mae’n bosibl gwneud hyn ar eich liwt eich hun - gan arbed arian a dysgu sgiliau newydd – ond gan ei wneud yn broffesiynol. Mae’n bwysig fod gennych ddelweddau, fideos neu ffeiliau sain o’ch gwaith ar gael ar fyr rybudd. Mae eich presenoldeb ar-lein yn ffenest siop i’ch gwaith.

Delweddau digidol, ffeiliau gweledol a chlywedol a dolenni gwe yw’r dulliau cyffredin o ddogfennu gwaith, ac fe ellir eu gyrru yn sydyn ar-lein. Byddwch yn gyfarwydd ag anghenion eglurder eich delweddau ar gyfer argraffu, a meintiau ffeiliau i’w gyrru mewn e-bost.

Peidiwch â dibynnu’n ormodol ar wasanaethau rhannu ffeiliau (megis Dropbox) gan na fydd gan pob sefydliad fynediad atynt. Mae’n werth gwneud yn siŵr pa gyfrwng yw;r gorau i yrru enghreifftiau o’ch gwaith cyn gwneud hynny. Byddwch ag opsiynau i ddewis o’u plith fel eich bod yn barod bob tro.


Dangoswch eich gwaith ar-lein

Cofrestrwch â chronfeydd data ar-lein a chyflwynwch eich gwaith i gynulleidfa eang.

Mae rhai cronfeydd data'n ddi-dâl ond mae gan wefannau sy'n seiliedig ar danysgrifiadau ystod o nodweddion a chyfleoedd fel rhan o'r pecyn aelodaeth. Ystyriwch greu'ch gwefan eich hun a phresenoldeb ar gyfryngau cymdeithasol gan sicrhau eich bod yn eu diweddaru’n aml.

Mae rhai cynghorion ar ddefnyddio’r cyfryngau cymdeithasol yma (gwefan The Guardian)


Cymuned

Rydym oll yn greaduriaid cymdeithasol sy’n hoffi ffurfio grwpiau a chymunedau i gyfoethogi’r hyn a wnawn.

Crëwch gymunedau o amgylch eich gwefan a’ch platfformau cymdeithasol. Ni fydd eich cymuned ond cystal â’r amser y byddwch yn ei roi i wrando, hwyluso a bod yn weithgar. Rhowch rhywbeth i’ch cymuned feddwl amdano. Gofynnwch eu barn a defnyddiwch eu gwybodaeth i helpu eich gwaith marchnata.


Cyfleoedd

Tanysgrifiwch i rwydweithiau a chylchlythyron sy’n berthnasol i’ch hymarfer. Y manteision yw mynediad i gyfleoedd, gwybodaeth a phroffil ar draws y DU.

Edrychwch ar wefannau Cyngor Celfyddydau Cymru a Chelfyddydau Rhyngwladol i gael newyddion am gyfleoedd yn ogystal â’n Cyfeiriadur Celf.


Ceisiadau a Chynigion

Darllenwch ffurflenni cais yn ofalus. Ysgrifennwch yn ofalus gan osgoi jargon y celfyddydau. Cofiwch nad yw pwy bynnag sy'n darllen y cynnig mor gyfarwydd â'ch gwaith ag yr ydych chi.

Efallai nad yw'r hyn sy'n amlwg i chi'n amlwg i bawb. Mae nifer o geisiadau yn aflwyddiannus am nad ydynt yn bodloni’r meini prawf yn ddigonol. Dylid teilwra pob cais i bob sefydliad unigol. Os oes cyfleoedd i dderbyn adborth, gwnewch hynny.


Dysgu bob amser

Ceisiwch elwa ar gyfleoedd hyfforddiant i’ch harfogi gyda’r sgiliau angenrheidiol i reoli eich hymarfer proffesiynol, meithrin hyder a’ch datblygu fel artist.

Sicrhewch bod eich sgiliau busnes yn gyfredol, yn ogystal â’ch hymarfer artistig . Defnyddiwch eich rhwydweithiau a chyfeillion beirniadol a all eich helpu i ddatblygu eich hymarfer ymhellach.


Cydbwyso'ch amser

Yn ystod eich gyrfa fel artist, mae’n debygol iawn y bydd yn rhaid i chi weithio swyddi gwahanol i’ch cefnogi.

Chwiliwch am gydbwysedd ac ystyriwch sut y bvydd gwahanol fathau o waith yn effeithio ar eich hymarfer artistig. Er mwyn cynnal a datblygu eich hymarfer, mae angen i chi sicrhau y byddwch yn gallu rhoi amser rheolaidd iddo.


Bod yn broffesiynol

Byddwch yn glir beth yw amcanion a nodau eich gyrfa a glynwch atynt. Bydd treulio amser yn dod i adnabod eich marchnad a datblygu cynllun gweithredu yn eich helpu i gyrraedd eich nodau.

Dechreuwch trwy feddwl am y manylyn – a yw’ch cyfeiriad e-bost yn addas? A ydyw’n eich cynrychioli chi? A oes gennych hen luniau ar eich proffil Facebook y byddai’n well gennych nad ydyw cleientiaid posibl yn eu gweld?

Ystyriwch greu cyfrifon neu dudalennau proffesiynol i’ch helpu i gadw agweddau personol a phroffesiynol eich hymarfer ar wahân.

Gall cyfri banc ar wahân i’ch busnes wneud bywyd yn haws pan ddaw yn amser ad-dalu treth, er nad oes amod cyfreithiol i wneud hyn fel masnachwr unigol.


Dylech wybod eich gwerth

Disgwyliwn fod artistiaid ac unigolion creadigol proffesiynol yn cael eu talu yn briodol am y gwaith y maent yn ei wneud.

I sicrhau eich bod yn gofyn am ffi briodol, ymchwiliwch safonau’r diwydiant. Bydd dolenni ar gael yn hwyrach yn y ddogfen hon.

Os ydych yn gwerthu gwaith, ymchwiliwch eich gwerth mewn perthynas ag artistiaid eraill sy'n gwerthu eu gwaith.

Artistiaid Gweledol

a-n The Artists Information Company

Mae a-n yn annog ac yn cefnogi ymarfer cyfoes yn y celfyddydau gweledol ac yn datgan gwerth artistiaid mewn cymdeithas.

Gyda dros 19,000 aelod, maent yn canolbwyntio ar sgyrsiau yn ymwneud ag amgylchedd beirniadol a phroffesiynol y celfyddydau gweledol, gan ddod ag artistiaid, myfyrwyr, cynhyrchwyr, unigolion proffesiynol y celfyddydau, ymchwilwyr, sefydliadau celfyddydol a phrifysgolion. Mae gan a-n gyngor ar gyfraddau cyfredol i artistiaid gweledol.

E-bost: info@a-n.co.uk
Gwefan: www.a-n.co.uk
Am ragor o wybodaeth am yr Ymgyrch Talu Artistiaid, cliciwch yma.


Ymarferwyr Theatr

Independent Theatre Council

ITC yw’r gymdeithas reoli ar gyfer sector y theatrau annibynnol. Mae’n gymuned o gymheiriaid ar draws y DU sy’n gweithio ym meysydd drama, dawns, opera a theatr gerddorol, meim a theatr gorfforol, syrcas, pypedwaith, celfyddydau’r stryd a chyfryngau cymysg.

Rhif ffôn: 020 7403 1727
E-bost: admin@itc-arts.org
Gwefan: www.itc-arts.org

Actorion, Cantorion a Dawnswyr

Equity

Equity yw undeb llafur y DU ar gyfer perfformwyr proffesiynol ac ymarferwyr creadigol.

Fel sefydliad blaengar yn y diwydiant, mae Equity yn adnabyddus ac yn uchel ei barch yn genedlaethol ac yn rhyngwladol am y gwaith a wna gyda, ac ar ran, ei aelodau sy’n gweithio ymhob un o feysydd y diwydiant adloniant.

Ymholiadau cyffredinol i’r llinell gymorth:

Rhif ffôn: 020 7379 6000
E-bost: info@equity.org.uk

Swyddfa Ranbarthol Cymru a de orllewin Lloegr:

Rhif ffôn: 029 2039 7971
E-bost: wales@equity.org.uk / cymru@equity.org.uk,
Gwefan: www.equity.org.uk

Cerddorion

The Musicians’ Union

Mae The Musicians’ Union yn sefydliad ag iddo enw da yn rhyngwladol sy’n cynrychioli dros 30,000 o gerddorion sy’n gweithio ymhob maes yn y diwydiant cerddorol.

Yn ogystal â thrafod telerau ar ran cerddorion gyda holl brif gyflogwyr y diwydiant, maent yn cynnig ystod o wasanaethau wedi’u teilwra i bobl hunangyflogedig gan gynnig cymorth i gerddorion proffesiynol a myfyrwyr o bob oed.

I wneud ymholiadau cyffredinol am y diwydiant:

Rhif ffôn: 020 7582 5566
E-bost: info@musiciansunion.org.uk

For the Wales & SW England Regional Office:

Rhif ffôn: 029 2045 6585
E-bost: cardiff@theMU.org
Gwefan: www.musiciansunion.org.uk


Staff Technegol

BECTU

BECTU yw undeb llafur y cyfryngau a’r diwydiant adloniant yn y DU; ymhlith y sectorau o dan eu gofal mae darlledu, ffilm, cynhyrchu annibynnol, theatr a’r celfyddydau, hamdden a chyfryngau digidol.

Rhif ffôn: 020 7346 0900
E-bost: info@bectu.org.uk
Gwefan: www.bectu.org.uk


Ysgrifenwyr

Llenyddiaeth Cymru

Mae Llenyddiaeth Cymru yn cynrychioli buddion ysgrifenwyr Cymru ymhob genre ac iaith, yng Nghymru a thu hwnt. Mae’n cynnig cyngor, cefnogaeth, bwrsarïau, mentora a chyfleoedd i gyfarfod ag ysgrifenwyr eraill.

Rhif ffôn: 029 20 472 266
E-bost: post@literaturewales.org
Gwefan: www.literaturewales.org

Urdd yr Ysgrifenwyr

Urdd Ysgrifenwyr y Deyrnas Gyfunol yw undeb llafur ysgrifenwyr ym meysydd teledu, radio, theatr, llyfrau, barddoniaeth, ffilm, ar-lein a gemau fideo.

Yn niwydiannau teledu, radio a theatr, yr Urdd yw’r corff cydnabyddedig sy’n trafod telerau isafswm a chytundebau ymarfer ar gyfer ysgrifenwyr.

Rhif Ffôn: 020 7833 0777

E-bost: admin@writersguild.org.uk
Gwefan: www.writersguild.org.uk

Cysylltiadau Defnyddiol

Nodwch mai nod y rhestr hon yw bod yn fan cychwyn da yn hytrach nac yn rhestr hollgynhwysol

Mae gan nifer o’n Sefydliadau Refeniw gyfrifoldeb tros ddatblygu artistiaid. Dygwch fwy am ein Sefydliadau Refeniw yma.

Celfyddydau Perfformio

The Association of Dance of the African Diaspora: www.adad.org.uk

Akademi (UK): www.akademi.co.uk

Association of Independent Musicians: www.musicindie.com

Circus futures: circusfutures.org

Complete Music Update: www.completemusicupdate.com

Coreo Cymru (Wales): www.coreocymru.com

Creu Cymru: www.creucymru.com

Cymdeithas Cymru ar gyfer y Celfyddydau Perfformio: www.waparts.org.uk

Featured Artists Coalition: thefac.org

Ffilm Cymru Wales: www.ffilmcymruwales.com

Help Musicians UK: www.helpmusicians.org.uk

Music Export Growth scheme: www.bpi.co.uk/megs.aspx

MusicTank: www.musictank.co.uk

National Theatre Wales: nationaltheatrewales.org/waleslab

People Dancing - Foundation for Community Dance (UK): www.communitydance.org.uk

PRS: www.prsformusicfoundation.com

The Place: www.theplace.org.uk

The Stage: www.thestage.co.uk

Theatre in Wales: www.theatre-wales.co.uk

Visual and Applied Art

a-n The Artists Information Company: www.a-n.co.uk/news

Art Quest: www.artquest.org.uk

Association for Contemporary Jewellery: www.acj.org.uk

Axis Artists Resource and Database: www.axisweb.org

Crafts Scotland: www.craftscotland.org

Dylunio Cymru: www.designwales.org.uk

Studio Pottery: www.studiopottery.co.uk

The Crafts Council: www.craftscouncil.org.uk

UK Craft: www.ukcraftwebsites.co.uk

Urdd y Gwneuthurwyr yng Nghymru/Crefft yn y Bae: www.makersguildinwales.org.uk

WARP: Rhaglen Adnodd Artist Cymru: www.g39.org/warp


Artists Databases and networks

ARC (Artists Resource Cardiff): www.artcardiff.com

Cymdeithas Gelfyddydau’r Menywod: www.womensarts.co.uk

Digital Women's Network: www.digitalwomensnetwork.org


Arts Information Sites

Art Rabbit: Art Listings: www.artrabbit.com

Arts Catalyst: Art and Science: www.artscatalyst.org

Celf Gyhoeddus Ar-lein (Ixia): www.publicartonline.org.uk

Performance Wales: Bas Data ac Archif: www.performance-wales.org

Re-title: Cyfeiriadur Artistaid a Digwyddiadau: www.re-title.com

Other useful links

ArtQuest (ArtLaw): www.artquest.org.uk/artlaw.htm

Celfyddydau a Busnes Cymru: www.aandbcymru.org.uk

Arts Development UK: artsdevelopmentuk.org

Native: Cronfa Ymchwil a Datblygu Digidol ar gyfer y Celfyddydau: artsdigitalrnd.org.uk

Bloc: Technoleg Creadigol Cymru: www.bloc.org.uk

British Council: wales.britishcouncil.org

Busnes Cymru: business.wales.gov.uk

Creative and Cultural Skills: ccskills.org.uk

Creative Skillset: creativeskillset.org

Cult Cymru: www.cultcymru.org

Cyfle: www.cyfle.co.uk

Design and Artists Copyright Society (DACS): www.dacs.org.uk

Celfyddydau Anabledd Cymru: www.disabilityartscymru.co.uk

Digital technology developments: mashable.com

Cyllid a Thollau ei Mawrhydi: www.hmrc.gov.uk/selfemployed/

Eiddo deallusol: www.own-it.org

Nesta: www.nesta.org.uk

Nesta: www.nesta.org.uk/publications/creative-enterprise-toolkit

Celfyddydau Gwirfoddol Cymru: www.vaw.org.uk

Celfyddydau Rhyngwladol Cymru: www.wai.org.uk

Elusen Gofrestredig Rhif 1034245